Możesz pozwać państwo za smog. Zgłoszenia płyną z całej Polski

smog pozew

Prawnicy akcji #pozywamsmog do 31 marca br. zbierają zgłoszenia do pozwu zbiorowego, którego założeniem jest udowodnienie, że Skarb Państwa niedostatecznie dba o stan powietrza w Polsce, a więc i o zdrowie obywateli.

Pozew oparty jest o założenie, że Skarb Państwa nie wywiązał się z obowiązku zadbania o stan powietrza tak, by odpowiadał normom wynikającym z przepisów prawa.

Ma dotyczyć odpowiedzialności państwa za szkodę i krzywdę członków grupy (zarówno już poniesioną, jak i mogącą powstać w przyszłości), a wynikającą z zaniechań jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa przy wykonywaniu władzy publicznej.

Jak podała „Rzeczpospolita”, do sądu pozew zbiorowy powinien trafić do końca czerwca br. Przystąpić do niego można do końca marca. Według „Rz” do tej pory zrobiło to ok. 1000 osób i ciągle napływają nowe zgłoszenia.

Jak czytamy na stronie pozywamsmog.eu, kampania ma charakter obywatelski i nie jest wymierzona przeciwko żadnej partii politycznej. „Problem smogu istnieje od wielu lat w prawie całym kraju, a każdy kolejny rząd w podobnym stopniu ignorował ten problem i nie stosował skutecznych rozwiązań, narażając zdrowie i życie obywateli” – piszą aktywiści.

Formularz zgłoszeniowy można znaleźć na stronie www.pozywamsmog.eu. Każdy, kto przystąpi do pozwu zapłaci 200 zł netto. Następnie powinien pokryć koszty związane z procesem, co w sumie da opłatę w wys. 310 zł.

„Tak niska kwota wygrodzenia kancelarii wynika stąd, że nasi prawnicy już w tej chwili są merytorycznie przygotowani do złożenia pozwu, ponieważ tematem tym zajmujemy się od blisko roku i zebraliśmy już niezbędne doświadczenie w procesach indywidualnych dotyczących smogu” – czytamy na stronie akcji #pozywamsmog.

Ambasadorami akcji są aktorzy: Katarzyna Ankudowicz, Grażyna Wolszczak-Sikora, Lesław Żurek, dziennikarz Mariusz Szczygieł oraz tłumacz i pisarz Tomasz Sadlik.

Co da przystąpienie do pozwu i ewentualne wygranie sprawy? Według inicjatorów akcji otworzy to członkom postępowania grupowego drogę do uzyskania odszkodowania/zadośćuczynienia w uproszczonym procesie, w którym wykazać należy wyłącznie wysokość odszkodowania.

Jak dowiadujemy się ze strony akcji, smog wpływa negatywnie na zdrowie człowieka na każdym etapie życia – nawet w okresie płodowym, a badania wykazują, że w okresie alarmu smogowego umiera o 6 proc. więcej osób.

Przypomnijmy: 24 stycznia br. przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia aktorka Grażyna Wolszczak-Sikora usłyszała korzystny wyrok w precedensowej sprawie dotyczącej smogu w Polsce.

Sąd uwzględnił powództwo zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz powódki kwotę 5 tys. zł na wskazany w pozwie cel społeczny.

Sprawa dotyczyła dóbr osobistych, m.in. prawa do korzystania z walorów niezanieczyszczonego środowiska naturalnego, prawa do prywatności, do wolności, do poszanowania mieszkania, które to dobra zostały zdaniem sądu naruszone z powodu złej jakości powietrza w Polsce.

Jak informowała zaraz po ogłoszeniu wyroku Polska Agencja Prasowa, w uzasadnieniu sąd stwierdził, że bezsprzecznie na terenie Polski występowały bardzo znaczące przekroczenia pyłów, szczególnie w okresie zimowym. Zwrócono też uwagę, że Polska należy do krajów, które na przestrzeni lat są najbardziej zanieczyszczone w UE. W ocenie sądu z przepisów prawa w sprawie jakości powietrza jasno wynika zobowiązanie dla państw członkowskich UE, dotyczące dbałości o jego stan.

To pierwszy tego rodzaju korzystny dla osoby pozywającej państwo wyrok w Polsce. Sąd wskazał, że smog jest zjawiskiem realnym i niebezpiecznym, a państwo dopuszcza się bezprawnych zaniedbań, w wyniku których naruszane są prawa obywateli do oddychania czystym powietrzem. Z tego powodu domagać się mogą stosownych zadośćuczynień.

Według danych OECD ponad 3,5 mln osób na świecie umiera rocznie z powodu zanieczyszczenia powietrza zewnętrznego. Szacuje się, że w Polsce z tego powodu umiera ok. 45 tys. osób rocznie.